21 верасня праваслаўная царква адзначае Нараджэнне Прасвятой Багародзіцы і Прыснадзевы Марыі.
Нараджэнне Маці Божай уваходзіць у лік дванаццаці галоўных хрысціянскіх свят. Літаратурнай крыніцай звестак аб нараджэнні Дзевы Марыі з'яўляецца апакрыфічнае Протаевангелле Якава (II стагоддзе). Там расказана, што ў набожнай сямейнай пары з Іерусаліма, Іаакіма і Ганны, доўгі час не было дзяцей. Яны вельмі пакутвалі ад гэтага. І вось аднойчы, калі яны паасобку маліліся аб дараванні ім дзіцяці, абодвум было з’яўленне анёла, які абвясціў, што Гасподзь пачуў іх малітвы. Пасля гэтага дабравесця Ганна зачала. Муж і жонка далі абяцанне прысвяціць сваё дзіця Богу і, як было тады ў звычаі, аддаць яго ў Іерусалімскі храм для служэння і выхавання да паўналецця. Праз дзевяць месяцаў Ганна нарадзіла дачку, якую назвалі Марыяй.
Кампазіцыя “Нараджэнне Маці Божай” становіцца класічнай у помніках візантыйскага жывапісу X–XIII стст.: праведная Ганна напаўляжыць або сядзіць на высокім ложы, перад ёй – жанчыны з дарамі і служанкі, якія абмываюць нованароджаную Марыю ў купелі. На іконах пазнейшага часу з'яўляецца праведны Іаакім. У XVI-XVII стст. фарміруецца пашыраная іканаграфія, якая ўключае дадатковыя сцэны, мноства бытавых дэталяў.
Прадстаўлены абраз “Нараджэнне Маці Божай” дэманструе традыцыйны варыянт іканаграфіі. У правай частцы кампазіцыі паказана Праведная Ганна ў чырвоным адзенні, якая сядзіць на ложы. Перад Ёй стол з дарамі і пачастункамі, прынесенымі служанкамі. Злева, у аконным праёме вежы – праведны Іаакім. У ніжняй частцы кампазіцыі змешчаны сцэны “Купання немаўля Марыі”, “Спавівання немаўля Марыі” і “Ласкання бацькамі немаўля Марыі”.
Зваротная перспектыва ў адлюстраванні ложа, стала, ступеністага ўзвышэння спалучаецца ў кампазіцыі твора з выкарыстаннем прамой геаметрычнай перспектывы, трактоўкай архітэктурных куліс у выглядзе рэнесансных палацца з аркамі. У характары касцюмаў другарадных персанажаў, формах хатняга начыння ў абразе з Ляхаўцаў знайшоў адлюстраванне працэс насычэння вобраза бытавымі падрабязнасцямі, які адбываўся ў беларускім іканапісе ў XVII ст.
Выстаўка будзе працаваць да 6 кастрычніка 2024 года.
Куратар выстаўкі – Сысоева Любоў Львоўна, вядучы навуковы супрацоўнік аддзела старажытнабеларускага мастацтва Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь.
